Lạm phát bất ngờ bùng phát trở lại, CPI tăng kỷ lục 2,2%

[hapro]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

Việc tăng giá thuốc, dịch vụ y tế và một loạt các mặt hàng trọng yếu trong rổ tính giá đã tác động mạnh tới CPI tháng 9, khiến chỉ số này bất ngờ tăng mạnh. So tháng 8, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng trên 17%, dịch vụ y tế tăng 23,87%.

Tổng cục Thống kê ngày 24/9 chính thức công bố về số liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 của cả nước.

Theo đó, sau hai tháng giảm phát và tháng 8 tăng nhẹ, CPI tháng 9 gây sửng sốt với mức tăng mạnh 2,2% so tháng trước, đẩy mức tăng so thời điểm tháng 12/2011 lên 5,23% và tăng 6,48% so cùng kỳ năm 2011.

[ATTACH=CONFIG]39690[/ATTACH]

Lạm phát trở lại là vấn đề lớn nhất của kinh tế vĩ mô Việt Nam.

Mức tăng "khủng khiếp" nhất phải kể đến nhóm thuốc và dịch vụ y tế, tăng 17,02% so tháng trước, trong đó dịch vụ y tế tăng 23,87%.

Kế đến, chỉ số giá ở nhóm giáo dục cũng tăng tới 10,54%.

Sau khi giá xăng dầu được điều chỉnh tăng liên tiếp trong thời gian vừa qua, chi phí ở nhóm giao thông cũng tăng mạnh lên 3,83% so tháng 8.

Trong 11 nhóm hàng hóa thuộc rổ tính giá của tháng này, không có nhóm nào giảm giá, thậm chí, nhóm bưu chính viễn thông vốn có "truyền thống" luôn giảm so tháng trước thì tháng này cũng tăng 0,01%.

Chiếm tỉ trọng 40% rổ tính giá, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng đã ghi nhận mức tăng giá nhẹ trong tháng 0,08%, trong đó, chỉ duy nhất giá thực phẩm giảm 0,07%, còn lại lương thực tăng 0,35% và ăn uống ngoài gia đình tăng 0,27%.

Ở nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng, bao gồm tiền thuê nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, chỉ số giá tăng mạnh 2,18% cho thấy tác động của điều chỉnh giá điện, nước và nhiên liệu đã tác động mạnh mẽ lên chỉ số giá chung của nhóm này.

Đồng thời, việc tăng giá ở nhóm này cũng đặt ra vấn đề về việc đảm bảo mức sống cho người dân lao động và công nhân nghèo giữa bối cảnh kinh tế khó khăn, các doanh nghiệp liên tục phải cắt giảm lương và thu nhập cho nhân viên. Những đối tượng này vốn phải đi thuê nhà và chịu các mức phí đối với các hàng hóa này cao hơn so mức bình quân .

Không nằm trong rổ tính giá, tháng này giá vàng tạo "sóng" lớn khi tăng 5,25% so tháng trước. Chỉ số giá USD tăng nhẹ 0,06%.

Lạm phát tăng đột ngột và trở nên quá nóng

Trao đổi với CTV BMTvn.com, TS Vũ Đình Ánh đánh giá, mức tăng giá như tháng này là "cao quá, chịu không nổi". Bởi theo ông, tính ở thời điểm tháng 9 hàng năm thì việc CPI tăng 2% thì đã là mức cao nhất từ trước đến nay và chưa bao giờ CPI tháng 9 cao như vậy, bình thường chỉ dưới 1%. Đây cũng là mức tăng chỉ số giá cao nhất từ đầu năm.

"Như vậy, có thể nhận định là lạm phát đột ngột trở nên quá nóng và vấn đề lạm phát lại trở thành vấn đề lớn nhất của kinh tế vĩ mô Việt Nam từ giờ đến hết 2012, thậm là còn chuyển sang cả năm 2013" - chuyên gia kinh tế độc lập Vũ Đình Ánh đánh giá.

Ông cũng cho rằng, về điều hành giá cả một lần nữa lại đặt ra vấn đề cho thấy, rất thiếu sự phối hợp giữa chính sách giá với các chính sách khác khi mà không chỉ giá nguyên vật liệu đầu vào mà ngay cả giá cả ở những dịch vụ công liên quan đến giáo dục, y tế cũng tăng đột biến.

"Thời điểm điều chỉnh giá chưa phù hợp đã gây ra hiệu ứng cộng hưởng giá giữa các mặt hàng với nhau, khuếch đại lạm phát lên bất ngờ, vượt xa so với dự tính ban đầu là chỉ khoảng 1% so với tháng 8. Thực tế, CPI hơn gấp đôi dự tính là rất đáng lo ngại" - TS Ánh cho hay.

TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) của ĐH Quốc gia cũng cho rằng, lạm phát đang có nguy cơ bùng phát trở lại và có nhiều nguyên nhân, rủi ro đáng lo ngại. Chúng ta đã kiềm giữ lạm phát trong một thời gian dài, hiện nay lại điều chỉnh hành chính một loạt mặt hàng trọng yếu và đã khiến chỉ số giá tăng mạnh trở lại vào thời điểm hiện nay. Đặt trong bối cảnh doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, TS Thành cũng bay tỏ mối lo ngại thâm hụt ngân sách không chỉ trong 2012 mà cả đối với 2013.

Mới đây, trong một báo cáo của Moody's Analytics, cơ quan này cũng đưa ra cảnh báo, lạm phát Việt Nam sẽ có thể tăng trở lại trong những tháng tới do tác động của giá điện tăng và giá cả lương thực thế giới tiếp tục leo thang.

[caohoa]

Hệ thống quảng cáo SangNhuong.com

Chỉ số giá tiêu dùng 2,2% là mức tăng lịch sử so với tháng 9 hằng năm, xô đổ mọi dự báo của các chuyên gia và cho thấy điều hành giá đang có vấn đề, theo chuyên gia Vũ Đình Ánh.

- Tổng cục Thống kê cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng 2,2% so với tháng 8. Ông nhận định thế nào về con số này?

[ATTACH=CONFIG]39710[/ATTACH]

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh. Ảnh:NM

- Mức tăng trên 2% của tháng 9 là quá cao, xét cả về lịch sử lẫn bối cảnh hiện tại. Theo dõi số liệu từ năm 1995 đến nay, tôi thấy chưa có tháng 9 nào có mức tăng cao như năm nay. Như vậy có thể gọi đây là mức tăng lịch sử. Ngoài ra cũng cần thấy là trong 7 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng chỉ tăng 2,22%, riêng tháng 9 này đã tăng bằng cả 7 tháng cộng lại. Điều đó phần nào cho thấy xu hướng lạm phát cao đang có dấu hiệu quay trở lại.

- Nguyên nhân của sự bất thường này là gì thưa ông?

- Cuối tháng 8 không ai nghĩ CPI tháng 9 có thể tăng đến 2%. Nhưng thực tế đã vượt cả con số này. Điều đó cho thấy việc điều hành giá cũng như dự báo đang có vấn đề. Nói như vậy là bởi nhìn vào các yếu tố gây lạm phát cho tháng này, ngoại trừ việc năm học mới gây tăng giá giáo dục, hầu hết các nguyên nhân còn lại đều là do chủ quan, đặc biệt là chuyện tăng giá viện phí.

Tất nhiên, việc tăng giá nêu trên là kết quả của việc xây dựng chính sách suốt một thời gian dài, cơ quan quản lý cũng giao lại quyền quyết định cho Hội đồng nhân dân các tỉnh, theo một khung định sẵn… Nhưng việc lựa chọn thời điểm điều chỉnh vào đúng thời điểm có áp lực tăng giá (khai giảng năm học mới, áp dụng giá điện, nước mới) cũng cho thấy các nhà điều hành vẫn chưa chú ý nhiều tới nhu cầu chống “sốc” cho thị trường.

Người ta cũng chưa làm tốt việc dự báo khi không tính toán được tác động của việc điều chỉnh tới mức tăng giá chung của nền kinh tế. Chỉ cách đây vài tháng, khi lạm phát xuống thấp, nhiều ý kiến đã cho rằng lạm phát năm nay chỉ 7%. Thậm chí có người còn nói con số chỉ 5%. Bản thân chuyện dự báo đúng sai này không quá quan trọng, nhưng người ta sẽ dựa vào những dự báo đó để thiết kế chính sách. Do đó, khi thực tế vượt xa dự báo thế này, cần thiết phải xem lại.

- Sau những lo ngại về nguy cơ giảm phát cách đây vài tháng, ông nhận định thế nào về việc “thả” giá các mặt hàng, dịch vụ như vậy để “kích” CPI?

- Thực ra trong các quyết định điều hành, theo tôi có một phần hàm ý đó. Bởi cách đây không lâu, cũng đã có đại diện cơ quan chức năng cho rằng “nhân dịp” lạm phát đang thấp, có thể điều chỉnh mạnh giá xăng dầu. Tuy nhiên, chính việc CPI tháng 9 tăng tới 2,2% cho thấy nếu lựa chọn thời điểm tăng giá như vậy, họ đã sai lầm.

- Vậy việc chỉ số giá tăng mạnh trong tháng 9 sẽ ảnh hưởng như thế nào đến mục tiêu kiềm chế lạm phát năm nay?

- Nếu đặt mục tiêu lạm phát một con số thì tôi cho rằng không ảnh hưởng lắm, hoàn toàn có thể đạt được. Nhưng nếu muốn lạm phát ở mức khoảng 7% thì rất khó bởi hiện đã 5,13% rồi. Ở kịch bản tốt, tôi cho rằng lạm phát có thể ở mức trên 8% nếu CPI 3 tháng cuối năm tăng khoảng 1% mỗi tháng. Tuy nhiên, nếu mức tăng khoảng 2% của tháng 9 lặp lại, con số có thể cao hơn.

Cần nhớ rằng vẫn còn một số tỉnh chưa tăng giá viện phí. Nếu các tỉnh này tăng, thậm chí tăng kịch trần thì có thể “dội” vào chỉ số giá những tháng sau. Cộng với giá lương thực thực phẩm, tuy chưa tăng trong những tháng qua nhưng có thể “đảo chiều” do nhu cầu tiêu dùng cuối năm cũng như những khó khăn về nguồn cung.

- Vậy theo ông, để kịch bản “xấu” không xảy ra, việc điều hành giá cả những tháng cuối năm cần được xử lý như thế nào?

- Tôi cho rằng việc cần làm nhất là soi lại các chính sách, bởi hiện tình hình đã khác. Với chính sách tiền tệ, vẫn cần nới lỏng một chút để doanh nghiệp tiếp cận vốn, tiếp tục xử lý lãi suất để họ “sống” được. Nhưng với chính sách tài khóa thì cần thắt chặt, kiên định mục tiêu kìm chế lạm phát.

Cách đây 2 tháng, cơ quan quản lý có cho biết còn khoảng 100.000 tỷ đồng vốn đầu tư từ ngân sách cho 5 tháng cuối năm, công với việc xin ứng trước 30.000 tỷ từ ngân sách 2013… Nhưng giờ tôi cho rằng nên rà soát lại, không phải dự án nào đề xuất ra cũng phải làm. Cùng với đó là chính sách quản lý giá cũng phải chặt chẽ hơn, tránh kiểu dồn dập như vừa qua nếu không muốn tài lập mức tăng CPI tới 2% như tháng 9. Khi đó, CPI cả năm có thể lên tới 9 - 10%.

[hapro]

Lam phát quay trở lại thì VN tiêu nặng. Hy vọng mấy tháng còn lại đừng có tăng xăng dầu, thuốc, sữa....