Bán nhà để làm phim về biển , đảo
Vị mặn của biển
Cua Lo đã tạo nên vị ngọt cho gần 300 bộ phim về biển , đảo Việt Nam của NSƯT Nguyễn Văn Lượng và mang đến cho ông nhiều giải thưởng cao quý , trong đó có danh hiệu “Kỷ lục gia Việt Nam” về đạo diễn có nhiều phim về biển , đảo nhất châu Á năm 2013.
tuổi nhỏ gắn với phù sa và gió biển
ra đời và trưởng thành ở thành phố hoa phượng đỏ nên từ nhỏ , cái nắng , cái gió và cuộc sống của người dân miền biển đã thấm sâu vào tâm hồn cậu bé Nguyễn Văn Lượng. Giờ đây , khi đã nên danh với hàng chục giải thưởng điện ảnh trong và ngoài nước và sở hữu khoảng 600 bộ phim , nhưng ký ức về tuổi nhỏ nghèo khó mãi là kỷ niệm không bao giờ phai lạt trong tâm não người người nam này và là động lực để NSƯT Nguyễn Văn Lượng nối tiếp phấn đấu trên con đường đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm của mình.
Thời thơ bé của NSƯT Nguyễn Văn Lượng không yên ả như đám bạn cùng trang lứa. Là con cả trong gia đình có 6 anh chị em , bố bị trọng bệnh nên mọi việc lớn , nhỏ trong nhà đều do người mẹ tảo tần của ông gánh vác. Thương mẹ hôm sớm khó nhọc , bươn trải nuôi đàn con thơ nên từ nhỏ , Lượng đã tinh thần được về cuộc sống tự lập cho bản thân và luôn hứa phải sống gương mẫu để các em noi theo. Một ngày mới của người anh cả trong gia đình này thường bắt đầu từ sáng sớm bằng công việc đồng áng , sau thời gian ấy đi mò cua , bắt ốc đem bán để lấy tiền đong gạo nuôi gia đình. “Nhà đông cha con mà mình lại là anh cả nên hẳn nhiên phải làm gương cho các em noi theo” , NSƯT Nguyễn Văn Lượng tâm sự.
mặc dù phải vật lộn với cuộc sống để tìm cách sinh sống nhưng bắt đầu từ năm học lớp 4 , Lượng đã tập làm thơ , viết văn và đến khi 10 tuổi thì viết kịch và tiểu thuyết. Những tác phẩm của ông được viết rất ngẫu hứng mà nhân vật chủ yếu là bàn ghế , bút , sách và đám học trò tinh nghịch. Giờ đây , những tác phẩm này không còn lưu giữ , nhưng bạn bè , thày cô trong lớp mỗi khi nhắc đến “nhà thơ” còn ít tuổi này đều chẳng thể quên các tác phẩm của ông.
Mê văn chương nên ở bất kể đâu , khi có cảm xúc , cậu bé Lượng lại trổ tài sáng tác. Niên học lớp 9 , dễ thường chính vì niềm say mê với nghiệp viết mà cậu học trò này đã sao nhãng các môn học khác. Do bản chất thích khám phá những điều mới lạ và nghịch ngợm nên ở độ tuổi “nhất quỷ nhì ma” , cậu học trò này thường “đầu têu” nhiều “trò” nghịch ngợm khiến thầy cô nhức đầu còn đám học trò cùng lớp lại rất thích thú.
tuổi nhỏ gắn với phù sa và gió biển cộng với năng khiếu văn chương đã tạo nên bước đệm khá kiên cố để người đạo diễn nhân kiệt này cho ra đời những bộ phim về miền biển , đảo của tổ quốc thấm đẫm tình người.
Làm phim về biển , đảo phải có cái tôi trong đó
NSƯT Nguyễn Văn Lượng đã tâm tư với chúng ta như thế bởi theo ông , mỗi tác phẩm phải có những nét riêng cho dù cùng một đề tài.
“Làm nhiều phim về biển , đảo nếu vô ý sẽ đi vào lối mòn. Điểm nhấn của một tác phẩm đầu đề này là làm sao để câu chuyện phim luôn mới. Tôi ghét nhất là sự lặp lại trong mỗi tác phẩm và không cho phép mình làm những bộ phim như thế” , NSƯT Nguyễn Văn Lượng khẳng định.
Phim về biển , đảo của NSƯT Nguyễn Văn Lượng cốt tử là kể về mệnh số con người , cuộc sống của người dân miền biển. Đó là hình ảnh của những người phụ nữ cả đời gắn bó , tìm cách sinh sống trên vùng biển của quê hương trong phim
“Chuyện tình đảo Cát” , tấm chân tình của người miền sóng gió cư xử , cư xử với nhau và ứng xử với “mẹ biển” như thế nào trong “
Nước mắt của biển ”; mới đây nhất là câu chuyện bi tráng trong khúc anh hùng ca của một thành phố cửa ngõ biển Đông của tổ quốc trong “
Con mắt bão”.
NSƯT Nguyễn Văn Lượng tự hào vì mình ra đời ở miền biển nên hiểu cuộc sống và con người vùng biển như chính bản thân mình. Dễ thường vì thế mà
“Con mắt bão” đã lấy được biết chừng nào nước mắt của khán giả. Khi bộ phim này phát sóng trên truyền hình , có cộng sự đã phôn cho đạo diễn tâm tư rằng , xem phim thấy cảm xúc nghẹn ngào trong tim bởi những cung bậc phú cho hình thể của các nhân vật được đẩy lên cao trào và người xem như bị
“Con mắt bão ” cuốn vào dòng xoáy của mệnh số con người-tình người-tình đời đầy ám ảnh.
Một nữ nhà báo đã nhận xét , “Con mắt bão” thêm một lần nữa khẳng định NSƯT Văn Lượng luôn luôn là chính mình trong các bộ phim anh làm , đó là một sự tận hiến với nghệ thuật.
Bộ phim “Con mắt bão” dài 20 tập đã đoạt giải Cánh diều bạc năm 2012 ở hạng mục Phim truyện truyền hình do Hội điện ảnh tổ chức.
“Tôi thường đồng hóa
Cửa Lò với đôi mắt người đàn bà đẹp – minh mông buồn. Tôi có một cầu mong , những bộ phim của tôi về tính tình , đất cát , con người miền biển Việt Nam đầy thô tháp , góc cạnh , xù xì nhưng đặc biệt lãng mạn , hào hoa sẽ khiến cho người xem Việt Nam và bạn bè thế giới mỗi khi xem xong phim sẽ biết buồn , sẽ trầm ngâm suy tưởng về thân phận , tình ái để rồi xót xa và yêu thương hơn biển-một hình ảnh ẩn dụ tót vời về chính cuộc đời” , đạo diễn Văn Lượng chia sẻ.
Trước khi thực hành một bộ phim , Văn Lượng thường dày công nghiên cứu trước. Phim truyện của ông thông thường phong cách anh hùng ca , nên ông đã luôn cùng nhóm sáng tác kịch bản đào sâu kho tư liệu về lịch sử , tìm hiểu rất kỹ văn hóa lịch sử thời đại mà phim tái hiện.
Còn ở mảng phim tài liệu , sở dĩ ông có “duyên” với giải thưởng cao trong các cuộc thi trong nước và khu vực vì luôn tiếp cận đa chiều , cố gắng kiếm tất thảy các báo cáo sử liệu , văn hóa trong và ngoài nước để tìm hiểu cặn kẽ vấn đề trong phim. Nếu , cũng là hội lễ chọi trâu như hàng chục phim của cộng sự đã làm , nhưng phim “Huyền thoại mùa thu” của ông đưa ra một cách lý giải về các tầng ngầm văn hóa biển nên đã chinh phục Ban người chấm thi liên hoan phim , ảnh ASEAN 2010 để đoạt “Giải đặc biệt cho bộ phim phản ánh nền văn hóa độc đáo”.
Có những hình ảnh phim Văn Lượng đưa ra tạo bất ngờ cho cả người miền biển và không ít các nhà nghiên cứu văn hóa , sau khi xem xong phải về tận địa phương tìm hiểu. Bởi có khi đó là những sinh hoạt làm ra , những hội lễ dân gian đã bị mai một cả trăm năm , khi làm phim , ông đã rất khó nhọc để phục dựng lại , đó là phim “Hội Minh thệ” – hội uống máu ăn thề ở miền cửa bể Dương Kinh cổ ( Kiến Thụy , Hải Phòng )…
Xem phim của Văn Lượng , người ta thấy ông đặc biệt coi trọng tìm phông nền độc đáo. Ông không tiếc công chuẩn bị đạo cụ diễn xuất cầu kỳ và đặc biệt , là diễn viên được coi là trung tâm của phim thì luôn đi tìm các vẻ mặt mới , tinh khôi , giàu cảm xúc và tâm huyết “quên mình” vì đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm. Các nhân vật chính ( thường là nữ ) trong phim của ông hồ hết là những vẻ mặt mới. Họ lần đầu được nhập vai chính và có một “đất diễn” phong phú để có thể phát huy hết các thế mạnh diễn xuất của mình. Đó là hình ảnh của diễn viên thanh nhàn lần đầu bước lên màn ảnh với vai Mầm trong “
Nước mắt của biển ” , Mai “chèo” lần đầu ghi dấu ấn nữ diễn viên chính trong “
Chuyện tình đảo Cát ” , Nhung Kate , Viết Liên khi nhập vai trong phim “
Con mắt bão ” đều được nhào nặn thành một hình ảnh không có một sự hạn chế hay một trường hợp ngoại lệ nào cả khác lạ so với chính bản thân diễn viên trước đó.
Tự nhận mình là người “gai góc” , không thuộc tuýp đạo diễn gặp người đẹp chân dài là dễ mủi lòng nên những diễn viên được chọn vào những bộ phim của ông đều phải cần lao nghiêm chỉnh. Có những tập phim phải quay đến 10 ngày mới xong , cả đoàn tợ hồ ai cũng cảm thấy như kiệt sức nhưng khi nhìn thấy thành quả thì đều mãn nguyện.
NSƯT Văn Lượng Cùng một tư tưởng , làm phim về đầu đề biển phải có phương pháp bóc tách và lý giải độc đáo thì mới không phí đầu đề. Tiếng nói và hình tượng phim về biển cũng phải giống phú cho hình thể con người miền biển: bộc trực , thẳng thớm mà chân tình. Nó giống như bản chất chân thật vốn có vừa hoang dại , tinh khôi vừa lạ lẫm mà gần gụi thì mới là phim hay.
Là một đạo diễn độc nhất ở Việt Nam được xác lập kỷ lục về làm những bộ phim chủ đề biển , đảo , hẳn nhiên NSƯT Văn Lượng rất tự hào về điều này nhưng trong thâm tâm , ông không bao giờ Cùng một tư tưởng làm phim để được ghi vào kỷ lục và nhận thành tích. Ông tuy rằng , phần thưởng lớn nhất đối với mình là những “đứa con tinh thần” do mình “đẻ ra” được Quần chúng đón nhận ra sao.
“Tôi không có quyền chọn đầu đề để rồi sau này nhận kỷ lục mà là đầu đề đã chọn tôi , nói như vậy có vẻ bóng bẩy nhưng thực tế là vậy” , NSƯT Văn Lượng tâm sự.
Vì yêu nghề , yêu những vùng biển , đảo của quê hương mà trong tâm hồn người nghệ sĩ này luôn đau đáu xây dựng những tác phẩm điện ảnh về chủ đề tốn kém biết chừng nào công sức , thời kì và vật chất. NSƯT Văn Lượng tuy rằng , sự gắn kết cục đời ông với đầu đề biển , đảo như là một mối tình công phu bởi mỗi bộ phim dù dài hay ngắn thì người đạo diễn này vẫn làm với niềm say mê và sự tận tình vì đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm. Mặc dù có lúc kinh tế gia đình eo hẹp , ông phải bán cả máy quay phim và 3 lần phải bán nhà để có tiền làm phim.
hiểu rõ sự cần lao khó nhọc vì loại hình đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm mà mình đeo đuổi nên NSƯT Văn Lượng đã hướng cho hai cậu nam tử không theo nghiệp của bố nhưng rồi sự sắp xếp của ông đã không Thành tựu. Đến giờ thì nghệ sĩ Văn Lượng đã có thêm 2 cộng sự đắc lực và hai người con nối gót cha nối tiếp đeo đuổi con đường đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm mà NSƯT Văn Lượng đã , đang và sẽ làm.
xem tại
Cửa Lò